باتری های باستانی درایران 3

 

 

 

 

پس از پایان جنگ، یکی از مهندسان آزمایشگاه ولتاژ بالا در شرکت جنرال الکتریک آمریکا واقع در شهر بیتسفیلد ایالت ماساچوست به نام «ویلارد گری»، مقاله ی کونیگ را مطالعه کرد و به مسئله علاقه مند شد. او با استفاده از تصاویر و جزئیاتی که توسط «ویلی لی»، یکی از دانشمندان علوم موشکی آلمان، تهیه شده بود، نسخه ای مشابه از باتری ها را همانند سازی کرد و نمونه ی خود را با محلول سولفات مس آزمود. این وسیله می توانست اختلاف پتانسیلی معادل نیم ولت ایجاد کند.

در اواخر دهه ی 1970 دکتر «آرنی اگه برشت» مصر شناس آلمانی، که آن زمان مدیر موزه ی «رومر و پلزیوس» در هیلدس هایم بود، نمونه ای مشابه سازی شده باتری های پارتی را ساخت و آن را با آب انگور تازه (ماده ای که به اعتقاد او احتمال کاربرد آن در روزگار باستان زیاد بوده است) پر کرد. این نمونه 87/0 ولت برق تولید می کرد. او چندین نمونه مشابه سازی شده از باتری های بغداد را به یکدیگر متصل و ادعا کرد که به کمک آن ها، توانسته است لایه ی نازکی از طلا را که زخامت آن تنها به یک ده هزارم میلی متر می رسید، بر سطح یک مجسمه ی کوچک نقره ای بنشاند. با این حال برخی از پژوهشگران این دستاورد را مورد سوال قرار دادند و مدعی شدند که قادر به تکرار آن نبوده اند.

دکتر «بتینا اشمیتس»، که فعلا در همان موزه به تحقیق و پژوهش مشغول است، می گوید:«درباره ی آزمایش هایی که طی سال 1978 در اینجا انجام شد، هیچ سند و مدرکی در دست نیست و حتی مدارک به صورت عکس هم وجود ندارد. اینموضوع جای تاسف دارد. من تمام بایگانی موزه را گشته ام و با همه ی کسانی که در سال 1978 در این کار شرکت داشته اند، گفت و گو کرده ام. ولی همه ی اینها بی حاصل بوده است.»

گرچه با اتصال سری باتری ها به یکدیگر می توان به ولتاژهای بالاتری دست یافت، ولی عامل محدود کننده ی واقعی، آمپراژ است. بسیاری از پژوهشگران تردید دارند که حتی با اتصال موازی ده ها عدد از باتری های پارتی هم بتوان به توان الکتریکی کافی برای آب فلز کاری دست یافت. یکی از نقایص جدی نظریه ی کاربرد باتری ها در آب فلزی کاری، این است که در اشیاء هم دوره ی کشف شده در همان منطقه، هیچ شیء آب کاری شده ای که با این تفصیل آن را روکش داده باشند یافت نشده است.

امروزه می دانیم که صنعتگران باستان برای روکش دادن ظروف و سایر اشیای فلزی، از دو روش اصلی استفاده می کرده اند (که البته هنوز هم کاربرد دارد): یکی چکش کاری فلز قیمتی و تبدیل آن به ورقه های بسیار نازکی که با صرف کار و دقت فراوان بر روی فلز ارزان تر نصب می شده اند، و دوم مخلوط کردن فلز قیمتی با پایه ی جیوه و سپس کاربرد ماده خمیری شکل حاصل بر روی سطح مورد نظر. البته هر دو روش در مقایسه با آب فلز کاری الکتروشیمیایی، بسیار پرزحمت و نیازمند مصرف مقادیر بیشتری از فلزات گرانبها هستند. در حالی که با آب فلز کاری می توان به سهولت ورقه هایی بسیار نازک و یکنواخت را بر روی سطح مورد نظر نشاند.

نکته ی دیگری که نظریه ی کاربرد باتری ها در آب فلز کاری را به چالش می کشد، این است که هیچ قطعه سیم یا مفتول رسانایی که بتوان انتقال جریان را به آن نسبت داد، همراه باتری ها پیدا نشده است. دکتر «پل کرداک»، متخصص متالوژی باستانی خاور نزدیک در موزه ی بریتانیا، در این باره می گوید:« مایه ی تاسف است که هیچ سیمی نیافته ایم. این مطلب به مفهوم آن است که شاید توضیحات ما درباره ی باتری ها کاملا نادرست بوده. » با این حال او تردیدی ندارد که این ها باتری هستند و این احتمال وجود دارد که در آینده تعداد بیشتری از آن ها پیدا شوند.

در هر حال آزمایش های گوناگونی که با شبیه سازی باتری ها انجام گرفته اند، این نکته را به اثبات می رسانند که پیل های پارتی واقعا وسایلی برای تولید الکتریسیته بوده اند و هریک از آن ها با کاربرد الکترولیت های مختلف، می توانسته اند بین 8/0 تا 2 ولت برق تولید کنند. همچنین شواهد موجود نشان می دهد که سازندگان این وسایل، از اینها استفاده ی عملی کرده اند. ولی هنوز هیچ شاهد و قرینه ای در این باره که این استفاده به چه منظور بوده است، وجود ندارد. از اینرو فعلا در این باره می توان به حدس و گمان متوسل شد (حداقل تا زمانی که یافته های جدید باستان شناسی بتوانند کلید حل این معما را به دست بدهند).

دکتر «مارجری سنچال»، استاد تاریخ علوم و فناوری کالج اسمیت در آمریکا، که دانشجویانش تحت نظارت او موفق به ساخت نمونه ای از باتری های پارتی شده و با آنها برق تولید کرده اند، می گویند:« فکر نمی کنم کسی بتواند با اطمینان بگوید که آن ها چه کاربردی داشته اند. ولی چون کار می کنند، پس احتمالا باتری بوده اند! »

ادامه دارد....

 

 

خوب دوستان امیدوارم که مورد پسندتون واقع شده باشه. قسمت 4 رو به زودی می ذارم. مطلب بعدی هم ادامه ی بحث حلقه های کشتزاره.

خدانگهدار آرمان

نوشته شده در تاریخ یکشنبه 14 مرداد 1386    | توسط: آرمان    | طبقه بندی: باستان شناسی اسرار آمیز،     | نظرات()